เช็คมาตรการชดเชยเที่ยวบินล่าช้าหรือยกเลิก 2569 ได้ชดเชยอะไรบ้าง?

มาตรการชดเชยเที่ยวบินล่าช้าหรือยกเลิกเป็นเรื่องที่ผู้โดยสารควรรู้ไว้ก่อนเดินทาง เพราะเที่ยวบินล่าช้าหรือยกเลิกเกิดขึ้นได้กับทุกสายการบิน และหลายคนยังไม่รู้ว่าตัวเองมี "สิทธิผู้โดยสาร" อะไรบ้างที่เรียกร้องได้ตามกฎหมาย

ปัจจุบันการคุ้มครองผู้โดยสารในเที่ยวบินแบบประจำทั้งเส้นทางภายในประเทศและเส้นทางระหว่างประเทศที่เดินทางออกจากไทย อยู่ภายใต้ข้อบังคับของคณะกรรมการการบินพลเรือน (กบร.) บทความนี้สรุปมาตรการชดเชยเที่ยวบินล่าช้าหรือยกเลิกให้ครบว่า ผู้โดยสารจะได้อะไร ได้เท่าไร และต้องทำอย่างไรจึงจะไม่เสียสิทธิ

มาตรการชดเชยเที่ยวบินล่าช้าหรือยกเลิก ครอบคลุมกรณีใดบ้าง

ข้อบังคับฉบับนี้ใช้กับเที่ยวบินแบบประจำ (scheduled flight) ทั้งเส้นทางภายในประเทศและเส้นทางระหว่างประเทศที่ออกเดินทางจากประเทศไทย โดยผู้โดยสารจะได้รับความคุ้มครองในกรณีสำคัญดังนี้

• เที่ยวบินล่าช้า (flight delay)
• เที่ยวบินถูกยกเลิก (flight cancellation)
• ถูกปฏิเสธขึ้นเครื่องเพราะที่นั่งเกินจำนวน (overbooking / denied boarding)
• ถูกเปลี่ยนขนาดเครื่องบินกะทันหันจนที่นั่งไม่เพียงพอ

หัวใจของข้อบังคับคือ สายการบินต้องให้ทั้ง "การดูแล" (right to care) และ "การชดเชย" (compensation) แก่ผู้โดยสาร โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายเพิ่ม เว้นแต่ความล่าช้าหรือการยกเลิกนั้นเกิดจากเหตุสุดวิสัย ซึ่งจะอธิบายไว้ในหัวข้อถัดไป

เที่ยวบินในประเทศล่าช้า ผู้โดยสารได้รับการชดเชยอะไรบ้าง?

กรณีเที่ยวบินภายในประเทศ สิทธิจะเพิ่มขึ้นตามระยะเวลาที่ล่าช้า ดังนี้

สำหรับผู้ที่กำลังวางแผนเดินทาง การจองตั๋วเครื่องบิน ตรวจสอบสถานะเที่ยวบิน ตารางบิน และเปรียบเทียบราคาล่วงหน้าผ่าน Trip.com จะช่วยให้จัดการแผนเดินทางได้สะดวกขึ้น และลดความเสี่ยงที่จะเสียสิทธิเมื่อเที่ยวบินมีการเปลี่ยนแปลง

เที่ยวบินไปต่างประเทศล่าช้า ต้องได้รับชดเชยสูงสุดกี่บาท?

สำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศที่ออกเดินทางจากไทย ความคุ้มครองจะสูงขึ้นตามระยะเวลาและระยะทางของเที่ยวบิน

• ล่าช้าเกิน 2 ชั่วโมง: ได้รับอาหาร เครื่องดื่ม และสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการติดต่อสื่อสาร
• ล่าช้าเกิน 5 ชั่วโมง แต่ไม่เกิน 10 ชั่วโมง: ได้สิทธิข้างต้นทั้งหมด เพิ่มที่พักพร้อมบริการรับส่งหากต้องค้างคืน ขอคืนค่าโดยสารหรือเปลี่ยนเที่ยวบินได้ และได้ค่าชดเชย 1,500 บาท
• ล่าช้าเกิน 10 ชั่วโมง: ได้สิทธิทั้งหมดข้างต้น และได้ค่าชดเชยเป็นเงินสดตามระยะทางของเที่ยวบิน

ผู้ที่มีหน้าที่จ่ายค่าชดเชยคือ สายการบินผู้ดำเนินการบิน ไม่ใช่สนามบินหรือบริษัทประกันการเดินทางโดยตรง ค่าชดเชยที่เป็นเงินสดต้องจ่ายภายในเวลาไม่เกิน 14 วันนับจากวันที่เกิดเหตุ หรือหากผู้โดยสารเลือกชดเชยรูปแบบอื่น เช่น วงเงินเดินทางครั้งต่อไป (credit shell) บัตรกำนัลการเดินทาง หรือไมล์สะสม มูลค่าต้องไม่ต่ำกว่าจำนวนเงินสด ทั้งนี้ สิทธิจะขึ้นอยู่กับสาเหตุของความล่าช้าและเงื่อนไขตามข้อบังคับที่ใช้บังคับ

ขั้นตอนการร้องเรียนเพื่อขอรับค่าชดเชย

1. ติดต่อสายการบินก่อน

แจ้งเที่ยวบินและระยะเวลาที่ล่าช้า พร้อมขอรับค่าชดเชยและความช่วยเหลือตามสิทธิ เก็บหลักฐานการติดต่อและคำตอบจากสายการบินไว้

2. เตรียมเอกสารประกอบการร้องเรียน

• ตั๋วเครื่องบินและหลักฐานการจอง
• บัตรขึ้นเครื่อง (Boarding Pass)
• หลักฐานแจ้งเลื่อนหรือยกเลิกเที่ยวบิน
• หนังสือรับรองเที่ยวบินล่าช้า (ถ้ามี)
• ใบเสร็จค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม และหลักฐานการขอค่าชดเชยจากสายการบิน

3. ยื่นเรื่องต่อ CAAT

เข้าเว็บไซต์รับเรื่องร้องเรียนของสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) ลงทะเบียนหรือเข้าสู่ระบบ กรอกข้อมูลเที่ยวบิน ระบุปัญหาและสิทธิที่ต้องการเรียกร้อง แล้วแนบเอกสารหลักฐานยื่นเรื่องร้องเรียนออนไลน์กับ CAAT

4. ติดตามผลการร้องเรียน

เก็บเลขรับเรื่องไว้เพื่อติดตามผล หากสายการบินปฏิเสธการจ่ายค่าชดเชย ควรขอคำชี้แจงเป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อใช้ประกอบการตรวจสอบ

เที่ยวบินถูกยกเลิก ได้เงินคืนไหม? และได้ค่าชดเชยเท่าไร?

เมื่อเที่ยวบินถูกยกเลิก ผู้โดยสารมีสิทธิเลือกแนวทางเยียวยาด้วยตัวเอง ได้แก่

• ขอคืนค่าโดยสารเต็มจำนวน
• เปลี่ยนเที่ยวบินใหม่ (re-routing) ไปยังจุดหมายปลายทางเดิมโดยเร็วที่สุด หรือ
• เดินทางด้วยวิธีการขนส่งอื่นทดแทน

นอกจากนี้ยังได้รับการดูแลเรื่องอาหาร เครื่องดื่ม การติดต่อสื่อสาร และที่พักพร้อมบริการรับส่งหากต้องค้างคืน สำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ ค่าชดเชยกรณียกเลิกจะคิดตามระยะทางเหมือนกรณีล่าช้าเกิน 10 ชั่วโมง คือ 2,000 3,500 หรือ 4,500 บาท

ข้อยกเว้นที่ต้องรู้ คือ หากสายการบินแจ้งการยกเลิกล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 3 วันสำหรับเที่ยวบินภายในประเทศ หรือ 7 วันสำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ และจัดเที่ยวบินทดแทนที่เดินทางเร็วหรือช้ากว่ากำหนดเดิมไม่เกิน 3 ชั่วโมง อาจไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย

ส่วนระยะเวลาคืนเงินค่าโดยสารขึ้นอยู่กับช่องทางที่จอง โดยทั่วไปเงินสดคืนภายใน 14 วัน บัตรเครดิตภายใน 45 วัน และตั๋วที่ซื้อผ่านตัวแทนภายใน 60 วัน

ถูกปฏิเสธขึ้นเครื่องเพราะที่นั่งเกิน สายการบินต้องชดเชยอย่างไร?

กรณีสายการบินขายตั๋วเกินจำนวนที่นั่ง หรือเปลี่ยนขนาดเครื่องบินจนที่นั่งไม่พอ และผู้โดยสารต้องถูกปฏิเสธขึ้นเครื่อง สายการบินต้องขอความสมัครใจจากผู้โดยสารก่อน หากไม่มีผู้ใดสมัครใจจึงจะเลือกผู้โดยสารได้ และต้องให้การดูแลพร้อมค่าชดเชยในอัตราเดียวกับกรณีเที่ยวบินล่าช้าและยกเลิก ผู้โดยสารยังคงมีสิทธิขอคืนค่าโดยสารหรือเปลี่ยนเที่ยวบินใหม่ได้เช่นกัน

กรณีเที่ยวบินล่าช้าหรือยกเลิกแบบไหน ที่อาจไม่ได้รับค่าชดเชย

สำหรับเหตุสุดวิสัย ที่สายการบินไม่ได้เป็นผู้ก่อ เช่น สภาพอากาศรุนแรง ภัยธรรมชาติ การปิดน่านฟ้าหรือสนามบิน เหตุการณ์ความไม่สงบ ปัญหาความมั่นคงปลอดภัย การนัดหยุดงานที่ไม่ใช่ของสายการบิน ข้อจำกัดด้านการจราจรทางอากาศ หรือเหตุที่เกิดกับอากาศยานโดยไม่ใช่ความบกพร่องของสายการบิน

ในกรณีเหล่านี้สายการบินอาจได้รับการยกเว้นค่าชดเชยเป็นเงิน แต่ในทางปฏิบัติหลายสายการบินยังให้ความช่วยเหลือพื้นฐาน เช่น การเปลี่ยนเที่ยวบินหรือการคืนค่าโดยสารให้ผู้โดยสารที่เลือกไม่เดินทางต่อ และหากไม่แน่ใจว่ากรณีของตนเข้าเงื่อนไขใด ควรสอบถามสายการบินและเก็บหลักฐานไว้ทุกครั้ง

ขั้นตอนเรียกร้องสิทธิและร้องเรียนเมื่อสายการบินไม่จ่าย

1. ติดต่อสายการบินทันทีที่ทราบเหตุ และยื่นคำร้องขอรับความช่วยเหลือหรือค่าชดเชยโดยตรง หรือร้องเรียบ
2. เก็บหลักฐานให้ครบ ทั้งตั๋วโดยสาร บัตรขึ้นเครื่อง ใบรับรองความล่าช้า (delay certificate) ใบเสร็จค่าใช้จ่ายระหว่างรอ และภาพถ่ายประกาศแจ้งของสายการบิน
3. หากไม่ได้รับความเป็นธรรม สามารถยื่นเรื่องร้องเรียนของสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) ผ่านช่องทางรับเรื่องร้องเรียนของหน่วยงาน หรือแจ้งหน่วยงานคุ้มครองผู้บริโภคเพื่อขอความช่วยเหลือ
4. กรณีจองตั๋วผ่านตัวแทนหรือแพลตฟอร์มออนไลน์ ควรติดต่อฝ่ายบริการลูกค้าของช่องทางที่จองเพื่อช่วยประสานกับสายการบิน ควบคู่ไปด้วย

สรุปมาตรการชดเชยเที่ยวบินล่าช้าหรือยกเลิก

หากเที่ยวบินในประเทศล่าช้าเกิน 5 ชั่วโมง ผู้โดยสารได้ค่าชดเชย 1,200 บาท หรือกรณียกเลิกเที่ยวบิน 1,500 บาท

ส่วนเที่ยวบินระหว่างประเทศที่ออกเดินทางจากไทย ล่าช้าเกิน 5–10 ชั่วโมง ชดเชย 1,500 บาท และล่าช้าเกิน 10 ชั่วโมง ชดเชยตามระยะทาง 2,000–4,500 บาท ทุกกรณีผู้โดยสารยังได้รับการดูแลทั้งอาหาร เครื่องดื่ม ที่พัก และสิทธิเลือกขอคืนค่าโดยสารหรือเปลี่ยนเที่ยวบินใหม่ ยกเว้นกรณีเหตุสุดวิสัยที่สายการบินไม่ได้เป็นผู้ก่อ

สิ่งสำคัญคือเก็บหลักฐานทุกครั้ง แล้วยื่นคำร้องกับสายการบินก่อน หากไม่ได้รับความเป็นธรรมจึงร้องเรียนต่อ CAAT เพื่อไม่ให้เสียสิทธิที่พึงได้

บทความท่องเที่ยวที่น่าสนใจ