วัดโสมนัสราชวรวิหาร 2569 คู่มือชมอนุสรณ์แห่งความรักและการเดินทาง

ถ้าพูดถึงวัดในกรุงเทพฯ ที่มีความหมายลึกซึ้งกว่าแค่สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ วัดโสมนัสราชวรวิหารคือชื่อที่นึกถึงได้เลย เพราะนอกจากจะงดงามด้วยศิลปกรรมรัตนโกสินทร์ตอนต้นที่แทบจะหาชมได้ยากในยุคนี้แล้ว วัดแห่งนี้ยังซ่อนเรื่องราวความรักของกษัตริย์ไว้ในทุกซอกทุกมุม ตั้งแต่ลวดลายหน้าบัน ภาพจิตรกรรมบนผนัง ไปจนถึงชื่อของวัดเอง หลายคนผ่านมาแค่ไหว้พระ แต่ถ้าได้รู้เบื้องหลัง รับรองว่ามองวัดนี้ด้วยมุมมองที่ต่างออกไปอย่างแน่นอน Trip.com ได้รวมทุกอย่างไว้ครบ ทั้งประวัติ สถาปัตยกรรม ข้อมูลฌาปนกิจ วิธีเดินทาง และคำถามที่คนมักสงสัย

ประวัติวัดโสมนัสราชวรวิหาร "ทัชมาฮาลเมืองไทย"

มีคนบอกว่าวัดโสมนัสเป็น "ทัชมาฮาลเมืองไทย" และถ้าได้รู้ที่มา ก็ต้องบอกว่า เปรียบได้ถูกต้องมาก

เรื่องทั้งหมดเริ่มจากสมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี พระบรมราชเทวีพระองค์แรกในรัชกาลที่ 4 พระองค์เสด็จสวรรคตเพียงไม่นานหลังอภิเษก ทิ้งความสูญเสียไว้ในพระราชหฤทัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวอย่างลึกซึ้ง และนั่นเองที่ทำให้พระองค์ทรงตัดสินพระทัยสร้างวัดแห่งนี้ขึ้นในต้นรัชกาล ราว พ.ศ. 2395-2396 เพื่ออุทิศพระราชกุศลและเฉลิมพระเกียรติแด่พระองค์หญิงผู้เป็นที่รัก พร้อมพระราชทานชื่อวัดตามพระนามว่า "วัดโสมนัสวิหาร" นั่นเอง

ไม่ใช่แค่ชื่อเท่านั้นที่บอกเล่าความรู้สึก เพราะรัชกาลที่ 4 ยังทรงออกแบบแผนผังวัดนี้ด้วยพระองค์เอง และทรงเลือกให้วาดภาพจิตรกรรมเรื่อง "อิเหนา" ไว้บนผนังพระวิหารหลวง ซึ่งนักวิชาการตั้งข้อสังเกตว่าบางตอนของเรื่องนั้นสะท้อนถึงชีวิตและชะตากรรมของพระนางโสมนัส ราวกับว่าทรงแอบฝากความรำลึกถึงไว้ในทุกรายละเอียด

วัดโสมนัสเป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร ตั้งอยู่ริมคลองผดุงกรุงเกษม ถนนกรุงเกษม เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร และนับเป็นวัดธรรมยุติกนิกายแห่งแรกที่รัชกาลที่ 4 ทรงสร้างขึ้นหลังเสด็จขึ้นครองราชย์ด้วย

สถาปัตยกรรมและจุดน่าสนใจภายในวัด

เวลาเดินเข้าประตูวัดโสมนัสมาครั้งแรก หลายคนมักหยุดตะลึง เพราะความงามที่เห็นอยู่ตรงหน้าเป็นแบบที่ไม่ค่อยเจอในวัดทั่วๆ ไป

พระวิหารหลวงและพระสัมพุทธโสมนัสวัฒนาวดี

ตัวพระวิหารหลวงมีเสากลมสีขาวตั้งเรียงรายรอบ 8 ต้น บันไดทางขึ้นมีสองทางซ้ายขวา และประตูแกะสลักลายทองบนพื้นขาวสลับกันสวยงามมาก ข้างในประดิษฐาน พระสัมพุทธโสมนัสวัฒนาวดีนาถบพิตร พระประธานประจำพระวิหาร พร้อมภาพจิตรกรรมฝาผนังเรื่องอิเหนาที่รัชกาลที่ 4 ทรงเลือกเอง

สิ่งที่หลายคนมองข้ามคือ ลวดลายหน้าบัน ของพระวิหารและอุโบสถ ถ้าสังเกตดีๆ จะเห็น "รูปหัวใจบนพาน" ซึ่งเป็นพระราชสัญลักษณ์ของสมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี คำว่า "โสมนัส" แปลว่า ความสุขใจ ปิติยินดี และรูปหัวใจก็สื่อถึงความหมายนั้นได้ตรงที่สุด เหนือขึ้นไปเป็นรูปพระมหามงกุฎ พระราชลัญจกรของรัชกาลที่ 4 ครอบอยู่ด้านบน เหมือนพระองค์ทรงปกป้องพระนางเอาไว้แม้ต่างภพต่างชาติ

📸 เคล็ดลับถ่ายรูป: มุมที่สวยที่สุดคือถ่ายพระวิหารจากบริเวณลานด้านหน้า ช่วงเช้าแสงจะดีมาก ลองจัดให้เสาสีขาวเป็นกรอบภาพทั้งสองข้าง

เจดีย์ทองทรงระฆังคว่ำ

หนึ่งในไฮไลต์ที่พลาดไม่ได้คือ เจดีย์ทองทรงระฆัง สไตล์ลังกา ยอดแหลมสีทองเหลืองอร่ามตัดกับท้องฟ้า มองเห็นได้ตั้งแต่ยังไม่เข้าประตูวัดด้วยซ้ำ ภายในบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ถือเป็นประธานของวัดตามแกนแผนผังที่รัชกาลที่ 4 ทรงออกแบบ

นอกจากนี้ยังมี เจดีย์มอญ หรือเจดีย์ทรงธัมเมกขสถูป อีกหนึ่งองค์ที่หาชมได้ยากมากในไทย มีเพียง 2 แห่งเท่านั้น คือที่วัดโสมนัสแห่งนี้ และที่วัดกันมาตุยาราม

📸 เคล็ดลับถ่ายรูป: ลองถ่ายเจดีย์ทองจากมุมเฉียงช่วงสาย แสงจะกระทบยอดทองได้สวยมาก หรือถ้าอยากได้ภาพที่ดูสงบและ moody ลองช่วงบ่ายที่แสงเริ่มเอียง

พระโพธิ์ศรีนาค

ก่อนกลับ แวะสักการะ พระโพธิ์ศรีนาค หรือที่นักท่องเที่ยวต่างชาติเรียกว่า "The Lucky Buddha" ที่ศาลาหอสมุดข้างพระอุโบสถ พระพุทธรูปปางนาคปรกองค์นี้มีประวัติเล่าว่าถูกพบในคลองแถวพระนครศรีอยุธยา ก่อนถูกอัญเชิญมาประดิษฐานที่วัดโสมนัส เชื่อกันว่าผู้ที่มาสักการะจะได้รับโชคดี

ข้อมูลสำหรับผู้มาร่วมงานฌาปนกิจและพิธีทางศาสนา

ขอบคุณรูปภาพจาก ฌาปนสถาน กองทัพบก

วัดโสมนัสเป็นหนึ่งในสถานที่จัดงานฌาปนกิจที่มีชื่อเสียงมากที่สุดในกรุงเทพฯ โดยเฉพาะในหมู่ข้าราชการทหาร เนื่องจากภายในวัดมี กองการฌาปนกิจ กรมสวัสดิการทหารบก ตั้งอยู่ด้วย

แผนผังศาลาและการใช้งาน

พื้นที่ฌาปนกิจของวัดโสมนัสมีเนื้อที่ราว 11 ไร่ มีศาลาสวดพระอภิธรรมทั้งหมด 10 ศาลา (ทุกศาลาติดเครื่องปรับอากาศ) และมีเตาเผาแบบไร้มลพิษ 3 เตา ใช้น้ำมันดีเซลเป็นเชื้อเพลิง

ศาลาที่มักถูกพูดถึงบ่อยที่สุดคือ ศาลา 5 และ ศาลา 9 ซึ่งนิยมใช้จัดงานเนื่องจากรองรับผู้ร่วมงานได้มากกว่าศาลาอื่นๆ และมีความสะดวกสบายในด้านพื้นที่จัดแสดง อย่างไรก็ตาม การจองศาลาขึ้นอยู่กับความว่างและลำดับการจอง ควรติดต่อวัดล่วงหน้า

ขั้นตอนและการเตรียมตัว

สำหรับผู้มาร่วมงานศพหรือฌาปนกิจ ควรรู้ไว้ดังนี้

ก่อนเดินทางไป

ตรวจสอบหมายเลขศาลาจากป้ายประกาศหรือสอบถามเจ้าภาพล่วงหน้า เพราะภายในวัดมีหลายศาลา ถ้าไม่รู้หมายเลขอาจงงได้ง่าย

เมื่อถึงวัด

เข้าทางประตูถนนกรุงเกษม มีลานจอดรถอยู่ฝั่งขวาและซ้าย ศาลาฌาปนกิจอยู่แยกจากเขตพุทธาวาส สามารถสอบถามเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยที่หน้าประตูได้เลย

เวลาสวดพระอภิธรรม

โดยทั่วไปจะเริ่มสวดช่วงเย็น ประมาณ 18:00-19:00 น. ขึ้นกับนิมนต์พระ ควรถามเจ้าภาพให้ชัดเจน

การแต่งกาย

งานศพวัดโสมนัสตามธรรมเนียมพระธรรมยุติ ควรแต่งกายสีเข้มหรือดำ สุภาพ เรียบร้อย

ตารางศาลาฌาปนกิจในวัดโสมนัสโดยสรุป

การเดินทางไปวัดโสมนัส ไปยังไงให้สะดวกที่สุด

ขอบคุณรูปภาพจาก lovethailand.org

วัดโสมนัสตั้งอยู่ที่ 646 ถนนกรุงเกษม แขวงวัดโสมนัส เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร ริมคลองผดุงกรุงเกษม ทำเลไม่ไกลจากใจกลางเมือง แต่ก็ไม่ได้ติดรถไฟฟ้าตรงๆ ต้องต่อยานพาหนะอีกนิดหน่อย

เดินทางด้วยรถไฟฟ้า MRT

สถานีที่ใกล้ที่สุดคือ MRT สามยอด (Sam Yot) ลงแล้วต่อแท็กซี่หรือมอเตอร์ไซค์รับจ้างไปตามถนนกรุงเกษม ระยะทางประมาณ 1.5-2 กม. ใช้เวลาราว 5-10 นาทีขึ้นกับการจราจร อีกตัวเลือกหนึ่งคือ MRT หัวลำโพง ก็ใกล้พอกัน และมีแท็กซี่รอรับตลอด

💡 ถ้ามาจากสายสีน้ำเงิน ลงสามยอดจะสะดวกกว่า เพราะไม่ต้องเดินย้อน

เดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว

เข้าทางถนนกรุงเกษมได้เลย ประตูวัดอยู่ริมถนน มองเห็นชัดเจน ข้อควรรู้คือ ที่จอดรถในวัดมีจำกัด ช่วงงานศพที่มีหลายงานพร้อมกัน อาจต้องจอดในซอยข้างๆ หรือพื้นที่ใกล้เคียงแล้วเดินเข้า

เดินทางด้วยรถเมล์

มีรถเมล์หลายสายที่ผ่านหน้าวัดหรือใกล้เคียง ได้แก่ สาย 8, 49, 53 และ 171 เป็นต้น ลองดูป้ายหน้าวัดหรือใช้แอปขนส่งมวลชนช่วยวางแผนเส้นทาง

เดินทางด้วยเรือคลองแสนแสบ

ถ้ามาจากโซนสุขุมวิทหรืองามวงศ์วาน สามารถนั่งเรือด่วนคลองแสนแสบ ลงที่ ท่าเรือแยกหลานหลวง แล้วต่อแท็กซี่ไปอีกนิด ถือเป็นอีกทางเลือกที่หลีกเลี่ยงรถติดได้ดี

ตารางสรุปตัวเลือกการเดินทาง